Lazy corner

Một nơi cho mình thỏa sức viết những gì mình muốn viết

  • Thu Hien Nguyen

  • Quote

    Nhạn quá trường không
    Ảnh trầm hàm thủy
    Nhạn vô lưu tích chi ý
    Thủy vô lưu ảnh chi tâm
    - Hương Hải Thiền Sư

  • Lịch

    March 2010
    M T W T F S S
    « Feb   May »
    1234567
    891011121314
    15161718192021
    22232425262728
    293031  
  • Nhập email để đăng ký blog và nhận thông báo qua email

    Join 22 other followers

Plato và con thú mỏ vịt bước vào quán rượu

Posted by thuhiennt on March 11, 2010

Plato là triết học gia nổi tiếng thời Hy Lạp cổ đại, là học trò của Socrates và thầy của Aristotle. Phải quăng toàn big names ra giới thiệu vậy để mình phải thắc mắc rằng một người như Plato thì có gì để nói với con thú mỏ vịt trong bar.

Cảm hứng đọc quyển này “Plato and a Platypus walk into a bar .. – Understanding philosophy through jokes” của Thomas Cathcart và Daniel Klein bắt nguồn từ link của Khánh “Tiếu lâm và triết học“. Link này dịch lại phần giới thiệu của sách, phải nói là bài dịch rất hay và thú vị, làm mình tò mò đi kiếm sách về đọc liền. Sách nhỏ gọn, hài hước và dễ đọc. Rồi đến khi đọc quyển gốc này thì mới ngả ngửa, vì vốn từ về triết học của mình ít ỏi quá, đọc mà chẳng liên kết được với khái niệm tương tự tiếng Việt, nên chỉ thấy có mỗi mấy truyện cười là vui, sang đến đoạn họ phân tích theo triết học thì chẳng hiểu gì hết trơn. Quyển này mà được dịch sang tiếng Việt là mình sẽ kiếm đọc ngay.

Hồi xưa Hiền coi một episode của show thích nhất “Criminal Minds”, trong đó tiến sĩ tâm lý Reid có một câu đố vui như sau

“How many existentialists does it take to screw in the light bulb?

Phải dùng đến mấy nhà existentialists để thay bóng đèn điện?”

Câu trả lời như sau

“Two; one to change the lightbulb, and one to observe how it symbolizes an incandescent beacon of subjectivity in a netherworld of cosmic nothingness

Hai người – Một người thay bóng đèn và một người nữa để quan sát cách bóng đèn biểu tượng cho luồng sáng của vật thể trong một nơi u ám của vũ trụ hư không”

Note: Ngụ ý của kiểu jokes này là để châm biếm sự đặc trưng của nhóm người được đặt ra trong câu hỏi. Hiền phải ghi tiếng Anh là vì ko chắc mình dịch đúng/hiểu đúng. Trong phim thì đương nhiên ko ai có thể hiểu được kiểu jokes quá ư là trí tuệ này, nên ko ai cười hết. Hiền cũng ko phải là ngoại lệ .. và bởi vì là ko hiểu nên nhớ hoài😛

Existentialisms theo sách này là một trường phái triết học cố gắng miêu tả tình trạng thật sự của sự tồn tại từng con người riêng biệt hơn là những phẩm chất thống nhất trừu tượng. Nghĩa là sự tồn tại có trước những phẩm chất cần thiết (essence) và con người tự tạo ra essence cho mình, vì vậy, dẫn đến việc con người luôn sống “thật” (authentically), hiểu rõ sự hữu hạn của đời sống và ko ảo tưởng về những quyết định của mình. (Dịch một hồi thì thấy giống “chủ nghĩa duy vật” bên tiếng Việt quá, ko biết có phải ko ta!)

Existentialisms thể hiện rõ nét qua truyện cười sau

Một người đàn ông đang quan hệ với vợ của bạn thân mình thì họ nghe tiếng xe của ông chồng trên lối vào nhà. Ông ta liền chạy vội vào tủ quần áo trốn. Người chồng bước vào, đến tủ quần áo để lấy áo khoác, thấy bạn mình đang trần như nhộng đứng đó liền nói “Lenny, anh làm gì ở đây vậy (What are you doing here) ?”

Lenny ngại ngùng nhún vai và nói “Thì người ta phải ở một chỗ nào đó chứ (Everybody’s gotta be somewhere)”

Người chồng thì muốn biết tại sao Lenny, chứ ko phải ai khác lại ở trong tình huống đặc biệt này – trần như nhộng trong tủ quần áo của mình. Nhưng Lenny thì lại chọn trả lời một câu hỏi khác “Tại sao người ta ở một nơi nào đó chứ ko phải là không nơi nào hết (Why is anybody anywhere rather than nowhere)?”. Đó chính là câu hỏi existentialist.

Ko biết nãy giờ Hiền giải thích cái existentialism vậy thì mọi người hiểu hơn chưa, nhưng có một câu trả lời khác hơn (trong phim) cho câu đố vui đầu tiên như sau “Sẽ ko cần người nào hết, vì họ sẽ ngồi đó và để cho bóng đêm tồn tại” (câu trả lời này ko có tiếng Anh vì chưa tìm ra bản official cho nó).

Kiểu jokes về “how many .. ” như vậy nhiều và đọc cũng thâm thúy lắm

“Cần bao nhiêu nhà tâm lý học để thay bóng đèn?

Một người – nhưng bản thân cái bóng đèn phải muốn được thay đổi kìa”

“Cần bao nhiều nhà nữ quyền để thay bóng đèn?

Trả lời 1: 2 người – 1 người thay bóng đèn và 1 người đả kích bất cứ người đàn ông nào đề nghị giúp đỡ

Trả lời 2: 3 người – 1 người thay bóng đèn và 2 người để thảo luận xem bóng đèn đã áp bức bóc lột cái chuôi đèn như thế nào”

“Cần bao nhiêu người đạo Thiên Chúa giáo để thay bóng đèn?

Trả lời 1: 1 triệu lẻ một – 1 người thay bóng đèn và 1 triệu người ca vang “Ta đã thấy được ánh sáng! Alleluia!”

Trả lời 2: Ko ai cả, vì mặc dù chúng ta có thể làm cho việc thay đèn được dễ dàng, nhưng bạn phải nhớ rằng ánh sáng chỉ có thể khởi tạo bởi quyền năng của Chúa qua con trai duy nhất của Người là Jesus Christ”

Source: http://www.economicexpert.com/3a/Lightbulb:joke.htm

Hihi .. túm lại là tính nói về triết học và truyện cười mà coi đi coi lại thấy mình chẳng đủ trình để dịch đoạn nào hết, cuối cùng lại lan man sang truyện cười. Nói trước là Hiền ko hề có ngụ ý gì trong mấy đoạn dịch đâu ah nhe.

Kết luận cuối cùng sau khi đọc sách là nó confirm nhận định rằng truyện cười luôn có những ngụ ý rất sâu xa, hoặc là nó thể hiện quan điểm của con người về một phạm trù nào đó, hoặc nó cố ý châm biếm phạm trù đó. Cuối quyển sách còn có một bài tập nhỏ nhỏ, ghi ra 3 truyện cười và đề nghị người đọc liệt kê những phạm trù triết học mà truyện cười minh họa và cách minh họa như thế nào. Làm bạn Hiền đọc xong thì sau đó đọc truyện cười nhảm nhảm trên Internet cũng ngồi thừ suy nghĩ xem nó đang thuộc phạm trù nào đây. Nhức đầu quá😀

Hai tác giả này còn có thêm quyển “Heidegger and a Hippo walk through those pearly gates”, bàn về khái niệm cái chết trong triết học qua truyện cười. Quyển này Hiền đọc được mấy trang đầu, vì truyện cười quá ít mà giải thích về triết học lại nhiều, nhiều hơn quyển đầu –> mình đọc mình ko hiểu nên mình chán. Tính đọc truyện cười thôi, nhưng đọc truyện cười mà lại ko đọc/ko hiểu phân tích thì khó chịu nên tốt nhất bỏ luôn, ko đọc. Recommend quyển đầu, ko recommend quyển sau.

6 Responses to “Plato và con thú mỏ vịt bước vào quán rượu”

  1. Tien said

    Bạn cho hỏi là bạn mua quyển sách (tiếng Việt) này ở đâu vậy? Trước tôi đọc thấy giới thiệu trên TBKTSG muốn mua mà không thấy bán đâu hết.

    Thanks,

  2. Tien said

    Đọc lại mới biết là vẫn chưa có sách tiếng Việt😀

  3. Trinh Son said

    bạn ơi, 3 năm rồi, h cuốn này đã được dịch🙂

  4. ban xe bmw gt

    Plato và con thú mỏ vịt bước vào quán rượu « Lazy corner

  5. xe toyota 9 cho doi 95

    Plato và con thú mỏ vịt bước vào quán rượu « Lazy corner

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: