Lazy corner

Một nơi cho mình thỏa sức viết những gì mình muốn viết

  • Thu Hien Nguyen

  • Quote

    Nhạn quá trường không
    Ảnh trầm hàm thủy
    Nhạn vô lưu tích chi ý
    Thủy vô lưu ảnh chi tâm
    - Hương Hải Thiền Sư

  • Lịch

    May 2010
    M T W T F S S
    « Mar   Jun »
     12
    3456789
    10111213141516
    17181920212223
    24252627282930
    31  
  • Nhập email để đăng ký blog và nhận thông báo qua email

    Join 22 other followers

Lời người xưa

Posted by thuhiennt on May 27, 2010

Chắc ai cũng biết Benjamin Franklin nổi tiếng cỡ nào rồi hen. Ông là một trong những người ký vào bản Tuyên Ngôn Độc Lập của Mỹ năm 1776, là người đề xuất vụ “daylight saving”, rồi là người được mệnh danh là “”the only President of the United States who was never President of the United States” (Source: Wikipedia). Anyway, một trong những đóng góp lớn nhất của ông về mặt văn học là quyển “Poor Richard’s Almanack”, trong đó tập hợp những câu ngạn ngữ, tục ngữ, những câu đúc kết khôn ngoan của ông và vay mượn từ dân gian. Cấu trúc quyển sách này giống như kiểu quyển lịch vạn niên, với mỗi trang là nói về thiên văn, chiêm tinh của ngày đó.

Nhiều câu ngạn ngữ trong sách phổ biến đến bây giờ đến mức mình cũng ko biết no xuất xứ từ đâu, ví dụ như câu “A penny saved is two pence clear” (hay bị nói nhầm thành “A penny saved is a penny earned”).

Hôm qua Hiền kiếm thử quyển sách trên về đọc mấy câu ngạn ngữ chơi, nhưng nhìn tùm lum sợ quá nên cuối cùng lấy quyển “The sayings of Poor Richard”, chỉ tập hợp những câu ngạn ngữ trong quyển “Poor Richard’s Alamack” từ năm 1733 đến 1758 thôi, chứ ko kèm theo vụ chiêm tinh, thiên văn lộn xộn đó. Sách mỏng dính chỉ khoảng 20 trang và phát hiện ra có nhiều câu ngộ ngộ và thâm thúy. Những câu dịch sang tiếng Việt là theo ý hiểu của Hiền, ai có cách hiểu khác thì comment nhe, cho Hiền mở rộng tầm nhìn🙂

Benjamin Franklin (1706 - 1790)

1. A house without woman and firelight, is like a body without soul or sprite

Ngôi nhà ko có phụ nữ và ánh lửa thì giống như cơ thể ko có linh hồn.

2. Light purse, heavy heart

Ví nhẹ thì lòng nặng (ít tiền nên trầm tư ý mà :-P)

3. He’s a fool that makes his doctor his heir

Người khôn không chọn bác sĩ làm người thừa kế của mình

4. Ne’er take a wief till thou hast a house (and a fire) to put her in

Đừng bao giờ lấy vợ cho đến khi bạn có một ngôi nhà và ngọn lửa cho nàng

(đọc câu 1 và câu 4 này mới thấy ý nghĩa của family hình như luôn đồng nghĩa với 1 ngôi nhà, một người vợ và 1 cái lò sưởi tí tách lửa)

5. Love well, whip well

Y chang tục ngữ tiếng Việt “yêu cho roi cho vọt

6. Great talkers, little doers

Nói nhiều làm ít

7. Eat to live, not live to eat

Ăn để sống, chứ ko phải sống để ăn (câu này là câu cửa miệng của nhiều người nè, nhưng đố ai biết xuất xứ của nó!! :wink:)

8. To lengthen thy life, lessen thy meals

Ăn ít sống lâu

9. The proof of gold is fire; the proof of woman, gold; the proof of man, a woman

Dùng lửa thử vàng, dùng vàng thử đàn bà, và dùng đàn bà thử đàn ông

10. He that lieth down with dogs, sall rise up with fleas

Người nằm ngủ với chó thì thức dậy dính đầy ve (chó). Câu tương đương tiếng Việt “gần mực thì đen

11. Tongue double, brings trouble

Hiền hiểu là “cái miệng hại cái thân”😛 Hay hơn thì là “Thần khẩu hại xác phàm” (thanks Ân for comment)

12. A good wife lost, is God’s gift lost

Mất một người vợ tốt là mất đi món quà của Chúa.

13. Men and melons are hard to know

Khó mà biết được đàn ông, và dưa😛 Bạn Thủy dịch hay quá chừng “Hiểu rõ một người đàn ông cũng khó như việc chọn một quả dưa

14. He’s the best physician that knows the worthlessness of the most medicines

Người bác sĩ giỏi nhất biết được sự vô hiệu của hầu hết các loại thuốc

15. Beware of meat twice boil’d, and an old foe reconcil’d

Coi chừng thịt luộc 2 lần và kẻ thù cũ làm lành.

16. A fine genius in his own country, is like gold in the mine

Câu này Hiền ko chắc mình hiểu đúng ko nè .. một thiên tài trong đất nước của chính mình thì giống như vàng trong đá. Nghĩa là khó kiếm, nghĩa là khó là thiên tài trong đất nước của mình?

17. The heart of the fool is in his mouth, but the mouth of the wise man is in his heart

Tâm của kẻ dại nằm trong miệng, nhưng miệng của người khôn nằm trong tâm.

18. Anoint a villain and he’ll stab you; stab him, and he’ll anoint you

Tôn thờ kẻ ác thì hắn sẽ đâm bạn; đâm hắn rồi hắn sẽ tôn thờ bạn. Ý nghĩa câu này thấy quen lắm, giống như mấy câu chuyện trong Tam Quốc Chí, nhưng nghĩ ra được câu tương đương.

19. Where bread is wanting, all’s to be sold

Khi cần miếng ăn thì cái gì cũng bán được hết. Có giống “có thực mới vực được đạo” không?

20. Nothing more like a fool, than a drunken man

Không có gì giống một kẻ dại hơn là một người say.

21. Take this remark from Richard, poor and lame.  Whatever begun in anger, ends in shame

Hãy nhớ lấy lời Richard nè. Điều gì bắt đầu từ giận dữ thì sẽ kết thúc bằng xấu hổ.

22. If you ride a horse, sit close and tight. If you ride a man, sit easy and light

Nếu bạn cưỡi ngựa, hãy ngồi gần và nắm chặt. Nếu bạn điều khiển một người đàn ông, hãy thoải mái và nhẹ nhàng.

23. A new truth is a truth, an old error is an error.

Một sự thật mới là sự thật, một lỗi cũ vẫn là lỗi.

24. Don’t think to hunt two hares with one dog

Đừng “bắt cá hai tay”, y chang tiếng Việt luôn😛

25. Do good to thy friend to keep him, to thy enemy to gain him

Đối xử tốt với bạn để giữ bạn, với kẻ thù để thu phục họ. Giống trong Tam Quốc Chí luôn.

26. He that cannot obey, cannot command

Người ko biết tuân lời thì sẽ ko thể ra lệnh được.

27. He that is rich need not live sparingly, and he that can live sparingly need not be rich.

Người giàu thì ko cần sống dè sẻn, và người có thể sống dè sẻn thì ko cần phải giàu. Câu này thấy thâm thúy quá.

28. Laws like to cobwebs, catch small flies. Great ones break through before your eyes.

Luật pháp giống như mạng nhện vậy, bắt ruồi nhỏ. Những con ruồi lớn thì thoát ra ngay trước mắt mình.

29. Bad commentators spoil the best of books. So God sends meat, (they say,) the devil cooks

Người bình luận tệ làm hỏng sách hay. Giống như Chúa trao thịt và quỷ dữ nấu vậy đó. Thích câu này vì tự nhiên thấy nó relevant với mấy vụ báo chí review sách, phim ảnh ở VN gần đây, hay vụ báo Đẹp viết bài bình luận Quang Dũng vậy😉

30. Nothing but money, is sweeter than honey

Ko có gì ngọt hơn mật bằng tiền.

31. Fish and visitors smell in 3 days

Cá và khách thăm viếng bị hôi sau 3 ngày. Ý là nếu là khách nhà người ta thì nên ở tối đa 3 ngày thôi😛

32. Diligence is the mother of good luck

Siêng năng là mẹ của may mắn

33. Admiration is the daughter of ignorance

Sự ngưỡng mộ là con của sự dốt nát.

34. Wealth is not his that has it, but his that enjoys it

Giàu có ko phải là những thứ mình có mà là những thứ mình hài lòng.

35. Why does the blind man’s wife paint herself?

Câu này giống như “đàn gảy tai trâu” của mình ko?

36. Don’t throw stones at your neighbors’, if you own windows are glass

Đừng ném đá vào nhà hàng xóm nếu cửa sổ nhà bạn bằng kính.

37. Creditors have better memories than debtors.

Chủ nợ nhớ dai hơn con nợ (đương nhiên :-D)

38. He that would live in peace and at ease, must not speak all he knows, nor judge all he sees.

Người sống trong yên bình và thoải mái là người ko nói hết những gì anh ta biết, và ko đánh giá hết những gì anh ta thấy.

39. Love, cough, and a smoke, can’t well be hid

Tình yêu, cơn ho, và khói là những thứ không thể dấu được. Câu này nghe hoài nè!

40. Keep your eyes wide open before marriage, half shut afterwards

Hãy mở to mắt trước khi cưới, sau đó thì hãy khép hờ.

41. Eat to please thyself, but dress to please others

Ăn cho mình, nhưng mặc cho người khác.

42. Promises may get thee friends, but non-performance will turn them into enemies.

Lời hứa có thể đem bạn bè đến cho bạn, nhưng ko giữ lời sẽ biến họ thành kẻ thù.

43. Marry above thy match, and thou’lt get a master

Cưới người ngoài tầm của bạn, và bạn sẽ có một người chủ.

44. Lend money to an enemy, and thou’lt gain him; to a friend, and thou’lt lose him

Cho kẻ thù mượn tiền, bạn sẽ thu phục được hắn; cho bạn bè mượn tiền, bạn sẽ mất họ

45. He who gives promptly, gives twice as much

Câu tương đương “một miếng khi đói bằng một gói khi no

46. Having been poor is no shame, but being a shamed of it, is.

Nghèo ko phải là cái tội, xấu hổ về điều đó mới là tội. Câu này hồi nhỏ Ba nói với mình suốt🙂

47. When the Wine enters, out goes the Truth

Hơi giống giống với “rượu vào thì lời ra“, nhưng lời này là lời thật lòng hỉ.

48. Early to bed and early to rise, makes a man healthy, wealthy, and wise

Câu này là kinh điển luôn .. ngủ sớm và dậy sớm sẽ khiến con người khỏe mạnh, giàu có và khôn ngoan.

Chọn lại mấy câu trong cả trăm câu cho mọi người đọc cho vui thôi. Lâu lâu được nhắc lại lời của người xưa cũng là điều tốt hen🙂

9 Responses to “Lời người xưa”

  1. Anonymous said

    11. Tongue double, brings trouble

    >> thần khẩu hại xác phàm >> nghe hay hơn ah!!

  2. Anonymous said

    16. A fine genius in his own country, is like gold in the mine

    Câu này Hiền ko chắc mình hiểu đúng ko nè .. một thiên tài trong đất nước của chính mình thì giống như vàng trong đá. Nghĩa là khó kiếm, nghĩa là khó là thiên tài trong đất nước của mình?

    “gold in the mine” thi moi thay hoi ve dep cua gold. “a fine genius in his own country” thi nguoi do moi co the phat huy het tai nang cua minh.
    Chi, em nghi cau nay nghia la vay. Thao

    • Hihi, câu này chị với bạn chị tranh luận trên facebook nãy giờ mấy tiếng mà vẫn chưa tin rằng mình hiểu đúng ý của nó. Chị hiểu là “gold in the mine” là vàng trong mỏ, nghĩa là mình phải chịu khó tìm mới thấy. Nhưng mà em nói cũng makes sense lắm.

  3. Anonymous said

    Hiền,

    Anh nghĩ câu “16. A fine genius in his own country, is like gold in the mine” có nghĩa là
    1 người mà chỉ là thiên tài cho bản thân đất nước mình (anh nghĩ là cho bản thân mình, chữ country này có khi nó dùng cho “thế giới” của người đó) thì cũng giống như vàng thô thôi (tức là cũng ko có ý nghĩa gì). Ý là tài năng thì phải dùng cho mọi người vậy ah.

    Thắng

    • Em thiệt tình là ko nghĩ chữ “gold in the mine” là vàng thô anh ơi. Hơn nữa, theo ý 1 người bạn của em thì vàng dễ refined sau khi đã phát hiện lắm, chỉ cần nấu chảy lên là xong, chứ ko như diamond phải mãi dũa, nên cái vàng thô nó ko làm giảm chất lượng nhiều của cái vàng.

      • Minh Hien said

        Em nghĩ vàng trong mỏ là vàng chưa được khai thác. Vàng chưa được khai thác thì cũng chưa có giá trị.🙂

  4. Anonymous said

    Câu 19: bần cùng sinh đạo tặc.

  5. 19. Where bread is wanting, all’s to be sold

    Khi cần miếng ăn thì cái gì cũng bán được hết. Có giống “có thực mới vực được đạo” không?

    >>> “Đói ăn vụng, túng làm càn” thì có nhẽ sát hơn🙂

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: